Κόστος... 800.000 ευρώ ο σκύλος!!



ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ LIFE

Κόστος... 800.000 ευρώ ο σκύλος!!

Τον Φεβρουάριο 2014, οι συναρμόδιοι υπουργοί Αναπληρωτές ΠΕΚΑ Σταύρος Καλαφάτης και Αγροτικής Ανάπτυξης Μάξιμος Χαρακόπουλος υπέγραψαν Κοινή Απόφαση (σε συνεργασία με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις «Αρκτούρο» και «Καλλιστώ») για την αντιμετώπιση περιστατικών προσέγγισης αρκούδων σε κατοικημένες περιοχές.

Σύμφωνα με τις δηλώσεις τους, «το πρωτόκολλο ενεργειών κρίθηκε απαραίτητο επειδή η αρκούδα στην Ελλάδα έχει πληθύνει και δημιουργεί προβλήματα». Πρόσφατα, με το που μπήκε η άνοιξη «κυκλοφόρησαν» φωτογραφίες αρκούδων που τριγυρίζουν κοντά σε οικισμούς των Γρεβενών. Ελάχιστοι προβληματίστηκαν για τη συγκεκριμένη ενέργεια. Η πληροφορία όμως που κέρδισε τις εντυπώσεις, ήταν... η αναμενόμενη «εισαγωγή» δύο σκύλων Καρελίας που προβάλλονται ως οι καταλληλότεροι για να αντιμετωπίζουν τις αρκούδες, αφού «και μόνο με τα γαβγίσματά τους θα διώχνουν τις αρκούδες, ιδιαίτερα… από τις κερασιές».

Κόστος... 800.000 ευρώ ο σκύλος!!

Το πρόγραμμα έχει την ονομασία «LIFE ARCPIN», και η προμήθεια των σκύλων Καρελίας, γίνεται στα πλαίσια του προγράμματος «Διαχειριστικές δράσεις για τη βελτίωση των όρων συνύπαρξης ανθρώπου-αρκούδας στη Β. Πίνδο», προϋπολογισμού 1.582.160 €. Το 75% του ποσού είναι ήδη εξασφαλισμένα μέσω επιχορήγησης από την Ε.Ε. Οι εμπλεκόμενοι ελπίζουν, το 25% που υπολείπεται (γύρω στα 400.000 €) θα αντληθεί από το Πράσινο Ταμείο.

Σε Απόφαση του Δήμου Γρεβενών (Συντονιστή και ∆ικαιούχου του προγράμματος) ο επιμερισμός των χρημάτων στους εταίρους για τις εργασίες που θα παραδώσουν ορίζεται ως εξής: «∆ΗΜΟΣ 83.360 €, Αναπτυξιακή Γρεβενών 684.255 €, ΚΑΛΛΙΣΤΩ 610.640 €, Φορέας ∆ιαχείρισης 203.905 €.». Εντύπωση προκαλεί ότι το 1/3 του κεφαλαίου έχει προϋπολογιστεί ως αμοιβή των δράσεων «παρακολούθησης αρκούδων», σύνταξης εκθέσεων και πορισμάτων που θα γίνει από την «Καλλιστώ»!!

Οπως ήταν αναμενόμενο, οι μελέτες, η χαρτογράφηση βιοτόπων της αρκούδας και τα προγράμματα LIFE αποτελούν μόνο μια συνήθη διαδικασία στην οποία συμμετέχουν πάντα οι οργανώσεις «Αρκτούρος» ή «Καλλιστώ». Από ευρήματα της έρευνάς μας προκύπτει ότι από το 1992 μέχρι σήμερα έχουν υλοποιηθεί τουλάχιστον 13 προγράμματα LIFE. Το καθένα είχε προϋπολογισμό 2 ή 3 εκατομμύρια. Σε αυτά, η συμμετοχή της Ε.Ε. ήταν γύρω στο 75% ή 70%. Το 25 ή 30% που υπολειπόταν, καλυπτόταν παλαιότερα από τα υπουργεία Γεωργίας και ΥΠΕΧΩΔΕ. Τα τελευταία χρόνια από το ΥΠΕΚΑ ή και από δημόσιους οργανισμούς ή ΝΠΙΔ που επιχορηγούνται από το κράτος.

Ενδεικτικό παράδειγμα, την περίοδο από 01-1-1997 ως 31-12 -1999 υλοποιήθηκε από την ΜΚΟ Αρκτούρος, η β' φάση του LIFE για την Αρκούδα με τίτλο: «Conservation of Ursus arctos and its habitats in Greece». Το πρόγραμμα είχε προϋπολογισμό 3,335,801.07 €. Η Ε.Ε. είχε συνεισφέρει 2,335,060.75 € . Το 1.000.000 € ή σημαντικό ποσοστό είχε καλυφθεί από το υπουργείο Γεωργίας.

Ο πληθυσμός της
Ειδικά στην Ελλάδα, ενώ η αρκούδα ποτέ δεν κινδύνεψε με εξαφάνιση, έχει μελετηθεί, χαρτογραφηθεί και συζητηθεί όσο κανένα άλλο άγριο είδος. Παράλληλα, έχουν προωθηθεί και με τη σύμφωνη γνώμη των συναρμόδιων υπουργείων στην αρμόδια επιτροπή των LIFE, δεκάδες προγράμματα για την προστασία της. Από το 1992, που ιδρύθηκε ο «Αρκτούρος» από τον Ι. Μπουτάρη, η ΜΚΟ έχει αναλάβει αρκετά προγράμματα προστασίας. Παράλληλα, με δημοσιεύματα και ανακοινώσεις έχει γίνει «πλύση εγκεφάλου» στην κοινή γνώμη για… τον δήθεν «άμεσο κίνδυνο εξαφάνισης της αρκούδας στην Ελλάδα» και τον αρνητικό ρόλο του κυνηγιού στη διαβίωσή της! Οι παρεμβάσεις για επαναχάραξη δρόμων, οι ακυρώσεις ή καθυστερήσεις δημόσιων έργων και η ένταξη μεγάλων εκτάσεων στο δίκτυο Natura 2000 λόγω αρκούδας, είναι μια ακόμα παράμετρος. Ομως επειδή αξίζει ιδιαίτερη προσέγγιση, θα συνεχίσουμε σε επόμενο τεύχος.

Επίσης παραμένει άγνωστο αν από τα χρήματα που διατέθηκαν «για τη συνύπαρξη του ανθρώπου με την αρκούδα» κατέληξαν και στο ταμείο του ΕΛΓΑ (που αποζημιώνει) ή σε αγρότες, κτηνοτρόφους ή άλλους που έχουν υποστεί καταστροφές από αρκούδες.

Η αρκούδα στην Ευρώπη
Ενώ στην Ελλάδα έχει ήδη «καλλιεργηθεί» η συνύπαρξη του ανθρώπου με τις αρκούδες, στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να εκφράζονται αντιρρήσεις για το ενδεχόμενο επανεγκατάστασης της αρκούδας στα εδάφη τους.

Παράλληλα όμως, κάποιες οικολογικές οργανώσεις, σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς και άλλους οργανισμούς προστασίας των άγριων ειδών, μεθοδεύουν όχι μόνο μεγαλύτερη προστασία για την αρκούδα αλλά και την επανεγκατάστασή της σε περιοχές που υπήρχε πριν από δεκάδες ή εκατοντάδες χρόνια. Βασικός υποστηρικτής αυτής της πρότασης φαίνεται ότι είναι η LCIE, που ενώ είναι μια απλή ΜΚΟ (ιδρύθηκε το 1995 από 40 περίπου επιστήμονες και εμπλεκόμενους σε προγράμματα μελέτης και προστασίας της αρκούδας), διαθέτει ήδη ισχυρούς «συμμάχους». Από το 1996 υποστηρίζεται και συνεργάζεται με το WWF International και από το 2010 τα μέλη της καταγράφονται από την IUCN ως οι μόνοι ειδικοί επιστήμονες για τις αρκούδες. Σε ένα μνημόνιο ή «Μανιφέστο αρχών και στόχων για τα μεγάλα σαρκοβόρα» που έχει συνυπογραφεί από τη LCIE, το WWF International και άλλους, ως βασικός στόχος καταγράφεται το εξής: «Να διατηρηθούν και να αποκατασταθούν, σε συνύπαρξη με τους ανθρώπους, βιώσιμοι πληθυσμοί των μεγάλων σαρκοφάγων, ως αναπόσπαστο μέρος των οικοσυστημάτων των τοπίων σε όλη την Ευρώπη». Αυτό το «Μανιφέστο» θέσεων (έκδοσης 20/06/2013), έχει ήδη προωθηθεί μέσω της IUCN και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Σε προηγούμενο κείμενο είχαμε αναφερθεί στις συζητήσεις, ημερίδες κλπ., που είχαν γίνει για το ίδιο θέμα, στις οποίες συμμετείχε και κατάθεσε γνώμη και η FACE (Κυνηγετικές Ομοσπονδίες Ευρώπης), εκπρόσωποι συλλόγων κτηνοτρόφων, ιδιοκτητών γης κ.ά.

Τον επόμενο μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ( DG ENV - Φύση) θα γνωστοποιήσει τις νέες βασικές αρχές για την προστασία ή τη διαχείριση των 5 μεγάλων σαρκοβόρων: της καφέ αρκούδας (Ursus arctos), του λύκου (Canis lupus), του Ευρωπαϊκού λύγκα (Lunx lunx), του Ιβηρικού λύγκα (Lunx pardina) και του αδηφάγου (Gulo gulo). Θεωρητικά, η αναμενόμενη «Συμφωνία» θα είναι σύνθεση των διαφορετικών απόψεων που έχουν διατυπωθεί μέχρι σήμερα από επιστήμονες, οικολόγους, κυνηγούς, εκπροσώπους κτηνοτρόφων και γεωργών κ.ά. για τη διαχείριση των αρκούδων στην Ευρώπη…

Γιώργος Παναγόπουλος

 

Αρκούδα και μελέτες

Το 2004 κάποια μέλη του «Αρκούρου» αποχώρησαν από την αρχική ΜΚΟ και δημιούργησαν την Καλλιστώ, μια δεύτερη περιβαλλοντική οργάνωση που ασχολείται και αυτή κυρίως με την αρκούδα. Τα τελευταία 10 χρόνια και οι δύο οργανώσεις «γνωμοδοτούν» σε ό,τι σχετίζεται έμμεσα και με την αρκούδα, συμμετέχουν σε διοικητικές επιτροπές, στη διοίκηση Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, προτείνουν αγροπεριβαλλοντικά μέτρα κ.ά. Παράλληλα, τα μέλη των ΜΚΟ, ως οργανώσεις ή ως αυτόνομοι μελετητές, υλοποιούν προγράμματα προστασίας και μελέτες για την αρκούδα και τις ανάγκες της.

Λέγεται ότι όσο υπάρχει το κίνητρο των επιδοτούμενων προγραμμάτων από την Ε.Ε. οι δύο ΜΚΟ δεν πρόκειται να παραδεχθούν πως ο πληθυσμός της αρκούδας στην Ελλάδα ξεπερνά τα 500 άτομα! Σε έγγραφο του 2012 που βρίσκεται αναρτημένο σε ιστοσελίδα της Ε. Επιτροπής, ο πληθυσμός της αρκούδας προσδιορίζεται σε 350- 400 άτομα στη γεωγραφική ζώνη Dinaric Pindos και επιπλέον 50 άτομα στη ζώνη Eastern Balkans. Δηλαδή, από συνεργάτες των ελληνικών ΜΚΟ που «μετρούν αρκούδες» έχει δηλωθεί πως στην Ελλάδα, μέχρι το 2011, «κυκλοφορούσαν» λιγότερες από 450 αρκούδες.

Άλλα άρθρα

comments powered by Disqus

[X] Κλείσιμο Παράθυρου

Για να βλέπετε πρώτοι τα νέα άρθρα κάνετε click στο Like button